Het oneindige verhaal - Michael Ende

Recensies e.d. over kinder- jeugd en jong volwassene literatuur

Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby The Iced One » Thu Jul 09, 2009 10:46 am

Ik heb eindelijk nog eens een boek gelezen en bijbehorende recensie geschreven voor mijn 'website' over fantastische jeugdliteratuur. Het leek me interessant om de recensie ook hier te posten, omdat ik graag andere meningen zou horen over dit boek. Vooral omdat mijn mening nogal wat afwijkt denk ik. En misschien dat sommigen zich kunnen herinneren hoe zij als jongere tegenover dit boek stonden.

Achterflap wrote:Dit is het beroemde verhaal over Bastiaan, die zich met het gestolen boek 'Het oneindige verhaal' op de zolder van zijn school verstopt. Hier 'kruipt' hij in zijn boek. Ieder uur raakt Bastiaan meer betrokken bij het verhaal en om twaalf uur 's nachts gaat hij zelfs het verhaal binnen omdat de koningin van het land Fantasië hem roept.


Recensie: Het oneindige verhaal van Michael Ende
Mijn verwachtingen waren hoog gespannen toen ik aan dit boek begon. Als je op de cover zet 'Hét kinderboek van de 20ste eeuw' is dat niet verwonderlijk natuurlijk...

Misschien lag het aan deze hoge verwachtingen, maar het boek kon niet voldoen aan mijn verwachtingen. Alle recensies die ik van dit boek al gelezen heb, prijzen het de hoogte in en zijn vol lof. In bepaalde delen van deze lofuitingen kan ik meegaan, maar mijn uiteindelijke conclusie is niet dat het het beste kinderboek van de 20ste eeuw is. Misschien komt dit ook wel door het feit dat ik op het gebied van fantastische literatuur voor de jeugd wel wat ervaring heb en dus niet snel onder de indruk ben van een boek vol fantasie en verbeelding.

Met welke delen van de lofuitingen kan ik akkoord gaan? Laten we eens kijken. Het is zeker en vast origineel. Het bevat - zelfs voor een fantasyboek - echt wel een enorme hoeveelheid fantasie en verbeelding. De fantastische wezens die de revue passeren zijn niet op één hand te tellen en het overgrote deel ervan ben ik nog in geen enkel boek tegengekomen. Ze zijn niet allemaal even goed uitgewerkt, maar degenen die dat wel zijn, zijn wel de moeite (de steenbijters om maar één wezen te noemen). Het boek is echt een ode aan de fantasie en alleen al daarom leuk om te lezen. Je valt van de ene verbazing in de andere. Niet alleen zijn deze wezens origineel, ze worden ook nog eens erg beeldend en duidelijk beschreven. Ook de omgevingen zijn mooi beschreven.

Het verhaal zelf zit goed in elkaar en hoewel de 'basisplot' niet bijster origineel is (doodnormale jongen blijkt uitverkorene om een vreemd rijk van de ondergang te redden), is het wel erg goed en uitgebreid uitgewerkt. In het begin van het verhaal zijn er twee verhaallijnen die wat door elkaar lopen. Om het voor de lezer overzichtelijk te houden zijn beide verhaallijnen in een andere kleur gedrukt: goed gevonden en duidelijk.

Dit was het zo ongeveer voor de lofuitingen waar ik mee akkoord ga. Wat vind ik er dan minder aan? Ten eerste is de schrijfstijl moeilijk. Als ik een jeugdboek lees, houd ik vooral de doelgroep in het oog. Ik probeer te lezen met de ogen van een 10- 12-jarige, een 10- 12-jarige die niet graag leest en moeite heeft met lezen. Wat me bij dit boek opviel was de ouderwetse schrijfstijl. Ik heb een 23ste druk uit 2006, dus ik vermoed dat er al een hele hoop ouderwetse woorden verwijderd zijn. De zinnen zijn doorgaans lang en bevatten woorden zoals 'folianten', 'elixer', 'danig', 'pantakel' enz. Ook de zinsconstructies zijn vaak nodeloos ingewikkeld en uitgesponnen. Leuk voor een volwassen boek, maar het zorgt bij minder goede lezers voor een minder vlotte leeservaring.

Ten tweede zijn bepaalde verhaalelementen moeilijk te begrijpen. Op een bepaald moment ontmoet het hoofdpersonage een wolf die hem verklaart wat 'Het Niets' eigenlijk is. Deze uitleg is zeker goed gevonden, maar zo ingewikkeld, dat de doelgroep dat stuk minstens 3x zal moeten lezen en dan nog zal die het niet helemaal begrijpen. Misschien is dat ook niet zo belangrijk, maar in een jeugdboek zou het naar mijn mening niet mogen. Ook de verklaring van de titel 'Het oneindige verhaal' is vrij ingewikkeld om uit te leggen. Na het midden van het boek krijgt Bastiaan de kracht om zijn wensen te doen uitkomen, maar ook de verklaring hiervoor en wat hij ermee doet is soms nogal verwarrend en onbegrijpelijk voor een tiener.

Ten derde is het hoofdpersonage in het begin een ongelooflijk sympathieke jongen, maar naarmate het verhaal vordert wordt dit minder en minder. Zijn gewijzigde gedrag wordt verklaard en is begrijpelijk, maar dat doet niets af aan het feit dat hij niet meer sympathiek is. En als er één element is dat een goed jeugdboek zou moeten hebben is het wel een (sympathiek) hoofdpersonage waarmee de lezer zich kan identificeren. Identificatie is in jeugdliteratuur ongelooflijk belangrijk. In de eerste helft van het boek zal dit voor de meeste jongeren geen probleem zijn, maar daarna wordt dit moeilijker en moeilijker tot het moment dat de lezer zelfs een afkeer zal krijgen van Bastiaan.

Besluit: Ik probeer me telkens wel in te leven in de 'leesbelevenis' van een 10- 12-jarige, maar ik ben er natuurlijk geen. Wat ik als negatief beschouw, zou voor jongeren onbelangrijk kunnen zijn of misschien blijven ze Bastiaan wel sympathiek vinden en blijven ze wel met hem meeleven. Maar vanuit mijn eigen leeservaring zou ik dit boek niet snel aanraden aan niet ervaren lezers. En dat is spijtig, want het boek is net een ode aan lezen en fantasie dus ik had het graag aan niet-lezers aan kunnen raden. Maar door de schrijfstijl en de moeilijkheid ga ik dit toch niet doen...

Betreffende pagina op mijn website
Mijn laatst gespeelde spellen: spelletjes!!!
So long and thanks for all the fish!!!
User avatar
The Iced One
A.k.a. TIO, de Metalen Belg.
 
Posts: 3488
Joined: Mon Mar 20, 2006 9:29 pm
Location: A mysterious cave in Beerse city, Belgium

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby Sanne » Thu Jul 09, 2009 11:20 am

Ik probeer te lezen met de ogen van een 10- 12-jarige, een 10- 12-jarige die niet graag leest en moeite heeft met lezen.
Waarom ga je ervanuit dat een boek geschikt moet zijn voor een kind dat niet kan en niet wil lezen?

Ik ben het met je eens dat het een moeilijk boek is voor die doelgroep en ik betwijfel ook of het terecht is dat het boek altijd bij de 10-12 jaar boeken staat.

Ik heb het boek gekregen en gelezen toen het net verschenen/vertaald was, halverwege de jaren '80. Ik was toen 'n jaar of 10. Ik kan me herinneren dat ik het moeilijk vond, maar ik vond het zó geweldig dat ik het toch per se wilde lezen. Dat het niet goed gaat met Bastiaan als hij in Fantasia is, was voor mij geen reden om het boek niet leuk te vinden. Ik maakte me vooral zorgen over hoe dat nou verder moest en verlegde gewoon mijn sympathie naar Atréjoe en zijn streven om Bastiaan weer op het rechte pad te brengen. Ook gebrek aan uitwerking stoorde mij helemaal niet. Ik denk dat dat typisch iets voor volwassenen is. Bovendien is dat één van de dingen waardoor het verhaal oneindig is: "dat is een ander verhaal en moet een andere keer maar eens verteld worden". Als ik het me goed herinner, gaan Atréjoe en Foechoer al die verhalen afmaken zodat Bastiaan naar huis kan.
Image

Image Pathways/Lackey.
Image ?/?

[LT]
User avatar
Sanne
Nightingale
 
Posts: 35114
Joined: Mon Mar 20, 2006 2:04 pm
Location: Wageningen

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby The Iced One » Thu Jul 09, 2009 11:39 am

Sanne wrote:
Ik probeer te lezen met de ogen van een 10- 12-jarige, een 10- 12-jarige die niet graag leest en moeite heeft met lezen.
Waarom ga je ervanuit dat een boek geschikt moet zijn voor een kind dat niet kan en niet wil lezen?

Omdat dat de jongeren zijn waar ik les aan geef :wink:
Ook vooral omdat dat doorgaans de leerlingen zijn die leestips nodig hebben. Jongeren die graag en goed lezen weten doorgaans wel welke boeken hen aanspreken en vinden doorgaans ook veel meer boeken 'goed'.

Ik ben het met je eens dat het een moeilijk boek is voor die doelgroep en ik betwijfel ook of het terecht is dat het boek altijd bij de 10-12 jaar boeken staat.

Interessant om weten dat ik niet alleen was met dat idee.

Ook gebrek aan uitwerking stoorde mij helemaal niet. Ik denk dat dat typisch iets voor volwassenen is. Bovendien is dat één van de dingen waardoor het verhaal oneindig is: "dat is een ander verhaal en moet een andere keer maar eens verteld worden". Als ik het me goed herinner, gaan Atréjoe en Foechoer al die verhalen afmaken zodat Bastiaan naar huis kan.

Waar lees je dat het gebrek aan uitwerking mij stoorde? Ik vermeld enkel dat sommige wezens niet zo uitgebreid zijn uitgewerkt als anderen, maar dat is helemaal geen probleem. Wat jij aanhaalt (dat is een ander verhaal...) vind ik net een enorm pluspunt aan het boek dat ik helemaal vergeten te vermelden ben in mijn recensie. Goed dat je me daar aan herinnert! Dat prikkelt de fantasie enorm en is eigenlijk erg interessant voor een opdracht ivm creatief schrijven.
Mijn laatst gespeelde spellen: spelletjes!!!
So long and thanks for all the fish!!!
User avatar
The Iced One
A.k.a. TIO, de Metalen Belg.
 
Posts: 3488
Joined: Mon Mar 20, 2006 9:29 pm
Location: A mysterious cave in Beerse city, Belgium

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby Senhina » Thu Jul 09, 2009 11:58 am

Ik weet dat ik het boek gelezen heb toen ik een jaar of 13 was. Ik vond het toen ook een heel goed boek. Ik was toen nog niet op de hoogte van "fantasy" als zodanig, dat ben ik pas gaan lezen toen ik wat ouder was.
Ik vond het een heel spannend boek. Ook niet te moeilijk, maar het kan zijn omdat ik al iets ouder was.

Ik denk ook dat jij teveel nadenkt over de boeken. Op die leeftijd doen de meeste kinderen dat niet hoor. Ik snapte het verhaal goed genoeg en weet zeker dat ik geen stukken dubbel heb moeten lezen om genoeg te snappen. Dat was voldoende.

Het derde punt was voor mij juist het sterkste punt van het boek. Doordat hij met elke wens steeds verder veranderde zag je het aankomen en ging je inderdaad zoals Sanne het al aangaf je sympathie verplaatsen. Je gaat nog meer meeleven met de vraag of alles goed gaat komen.
User avatar
Senhina
Dark Electric Minka
 
Posts: 7203
Joined: Wed Mar 22, 2006 11:16 pm

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby Maaike15274 » Thu Jul 09, 2009 12:06 pm

Ik weet niet meer hoe oud ik was toen ik het boek las, en ik vond inderdaad dat Bastiaan niet meer zo sympathiek was... maar wat Sanne al aangaf: Je verplaatst je sympathie gewoon naar Atrejoe. Wel denk ik dat je gelijk hebt en dat het boek niet geschikt is voor kinderen die al moeite hebben met lezen en het niet leuk vinden. Er worden nogal wat moeilijke woorden gebruikt (ik vond dat niet erg, maar ik hield van lezen) en het is DIK (sowieso al ontmoedigend voor kinderen die niet graag lezen).
Leest:
Ancillary Sword (Imperial Radch; 1) / Ann Leckie
Ode aan de Enummers / Rosanne Hertzberger - ebook
The Stories: Five years of original fiction / Tor.com - ebook
User avatar
Maaike15274
Know it all Witch
 
Posts: 8039
Joined: Thu Feb 14, 2008 11:57 pm
Location: Amsterdam

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby The Iced One » Thu Jul 09, 2009 12:10 pm

Senhina wrote:Ik denk ook dat jij teveel nadenkt over de boeken.

Misschien wel ja. Maar ik wil gewoon voorkomen dat niet-lezers nog een grotere afkeer krijgen van lezen omdat een boek dat ik aanraadde te moeilijk blijkt te zijn. Misschien vinden jonge lezeres het ook niet zo belangrijk om alles te begrijpen, als ze het verhaal maar kunnen volgen. Daar zou je wel eens een punt kunnen hebben.

Senhina wrote:Het derde punt was voor mij juist het sterkste punt van het boek. Doordat hij met elke wens steeds verder veranderde zag je het aankomen en ging je inderdaad zoals Sanne het al aangaf je sympathie verplaatsen. Je gaat nog meer meeleven met de vraag of alles goed gaat komen.

Daar had ik ook nog niet bij stilgestaan. Persoonlijk heb ik mijn sympathie helemaal niet naar Atréjoe verplaatst, tenzij misschien echt naar het einde toe tijdens de oorlog. Zouden jonge lezers daar dan sneller toe geneigd zijn? Zijn ze iets flexibeler in die zaken dan ik denk?

Maaike wrote:Het is wel geschikt als voorleesboek, maar jij leest ze waarschijnlijk niet meer voor.

Niet echt nee, maar vooral wegens tijdsgebrek eigenlijk want ook bij pubers zou voorlezen volgens onderzoek een belangrijk leesbevorderend effect hebben...

Bedankt voor jullie reacties al! Ik heb er zeker wat aan. Je mag ze ook altijd posten op mijn website, kwestie van daar toch wat leven in te brengen :roll:
Mijn laatst gespeelde spellen: spelletjes!!!
So long and thanks for all the fish!!!
User avatar
The Iced One
A.k.a. TIO, de Metalen Belg.
 
Posts: 3488
Joined: Mon Mar 20, 2006 9:29 pm
Location: A mysterious cave in Beerse city, Belgium

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby Judy » Thu Jul 09, 2009 6:12 pm

Ik heb dit boek voor het eerst gelezen toen ik in de doelgroep viel en juist de dikte van het boek trok me aan. Ook het wat moeilijker taalgebruik en de verspringende sympathie van Bastiaan naar Atrejoe trok mij aan. Het is inderdaad geen boek voor zwakke lezers, maar ook de goede en zeer goede lezers hebben uitdagingen nodig. Bovendien kan ik me voorstellen dat er in de groep matige lezers ook lezers zijn die juist door de enorme fantasie in dit boek door blijven lezen hoewel het hun wat moeilijk afgaat. Gewoon, doordat ze willen weten hoe het afloopt. En juist die lezers trek je over een streep als je gaat voorlezen en dan zegt: "als je wilt weten hoe het afloopt...het staat hier in de kast."
A dirty mind is a joy forever!
User avatar
Judy
Weaver of Dreams
 
Posts: 10591
Joined: Mon Mar 20, 2006 11:39 am
Location: Riethoven

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby Egwene » Sat Jul 11, 2009 9:05 pm

Ik heb het boek helemaal nooit gelezen. Maar ik denk wel dat je een boek moet zien in de tijd waarin het is geschreven. Misschien was het voor de jaren 80 wel het beste boek van de eeuw, maar is dat in deze eeuw al lang ingehaald door andere boeken. De jongeren van nu zijn lang niet zo 'jong' meer als toen.
Het verhaal van de dienstmaagd - Margaret Atwood - boek


Librarything

Lees alles over mijn boeken op:
Mijn ROOT-draad 2017 op LT
User avatar
Egwene
Hoedster
 
Posts: 35705
Joined: Sun Mar 19, 2006 10:20 pm
Location: Roermond

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby Sanne » Mon Jul 13, 2009 4:12 pm

Mja, natuurlijk moet je een boek zien in de tijd dat het geschreven is, maar ik denk niet dat dit boek te jong is voor de doelgroep. Eerder andersom. :lol: Ik denk dat dit boek gewoon niet geschikt is voor TIO's doelgroep (nl kinderen die niet willen en niet goed kunnen lezen). Voor kinderen die houden van lezen en het (dus?) goed kunnen, is dit m.i. nog steeds een prima boek.
Image

Image Pathways/Lackey.
Image ?/?

[LT]
User avatar
Sanne
Nightingale
 
Posts: 35114
Joined: Mon Mar 20, 2006 2:04 pm
Location: Wageningen

Re: Het oneindige verhaal - Michael Ende

Postby Egwene » Tue Jul 14, 2009 8:56 pm

Dat zou kunnen, daarvoor ken ik het boek dus niet. Maar ik ga er van uit dat jullie dat wel weten :mrgreen:
Het verhaal van de dienstmaagd - Margaret Atwood - boek


Librarything

Lees alles over mijn boeken op:
Mijn ROOT-draad 2017 op LT
User avatar
Egwene
Hoedster
 
Posts: 35705
Joined: Sun Mar 19, 2006 10:20 pm
Location: Roermond


Return to Yaffies, Jeugd en Jonger

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest